vitak.

Hβιταμίνη Κ ανήκει στην κατηγορία των λιποδιαλυτών βιταμινών και έχει σημαντικό ρόλο στην πήξη του αίματος. Έχει 3 ενεργές μορφές, την μορφή Κ1, Κ2 και Κ3.

Βιταμίνη Κ1 (Φιλλοκινόνη)- Προέρχεται από τη διατροφή, κυρίως από προϊόντα γάλακτος και πράσινα φυλλώδη λαχανικά. Βοηθάει στη διατήρηση σωστής πήξης του αίματος καθότι περνάει απευθείας από το σικώτι και συμβάει στη σύνθεση 4 από τις 13 πρωτεϊνες απαραίτητες για τη πήξη του αίματος. Αν λοιπόν έχουμε έλλειψη βιταμίνης Κ, το αίμα μας δεν πήζει και κινδυνεύουμε από σοβαρή αιμορραγία. Όπως επίσης και στα βρέφη, αυτή η μορφή βιταμίνης Κ είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αποφυγή αιμορραγικών νόσων. Άνθρωποι σε αντιπηκτική φαρμακευτική αγωγή (της ομάδας των κουμαρινικών όπως Sintrom, Panwafarin κ.α) πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί στην πρόσληψη της βιταμίνης Κ απο τη διατροφή.

Βιταμίνη Κ2 (Μενακινόνη) – Παράγεται από βακτήρια της φυσιολογικής χλωρίδας του εντέρου. Λειτουργεί συμπληρωματικά της βιταμίνης Κ1 αλλά δεν είναι αρκετή ώστε να καλύψει τις ανάγκες του σώματος. Η βιταμίνη Κ2 περνάει απευθείας στους ιστούς του σώματος, εκτός του ήπατος, στα τοιχώματα των αγγείων και τέλος στα κόκαλα. Συντελεί στη διατήρηση του ασβεστίου των οστών και προστατεύει τα αγγεία μας από ασβεστοποίηση. Κλινικές έρευνες τα τελευταία χρόνια έχουν αποδείξει τη σχέση μεταξύ αυξημένης κατανάλωσης βιταμίνης Κ2 από τη διατροφή και μικροτέρων ποσοστών καταγμάτων.  Έρευνα που διεξάγει το 2008 έδειξε πως η κατανάλωση βιταμίνης Κ2 έχει προστατευτικές ιδιότητες ενάντια στον καρκίνο του προστάτη. Επιπλέον, παίζει σημαντικό ρόλο στην πρόληψη της οστεοπόρωσης όπως επίσης αντιστρέφει σε μεγάλο βαθμό την απώλεια οστικής μάζας. Πρόσφατα κλινική μελέτη έδειξε πως η βιταμίνη Κ2 μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες εμφάνισης λεμφώματος non-Hodgkin έως και 45%.

Βιταμίνη Κ3 (Μεναδιόνη) – Είναι η τελευταία και λιγότερο διαδεδομένη μορφή της βιταμίνης Κ. Είναι συνθετική, υδατοδιαλυτή μορφή της βιταμίνης Κ και χορηγείται ως θεραπεία σε ενήλικες ασθενείς.

Απαιτήσεις του οργανισμού σε βιταμίνη Κ

Ένας ενήλικας άνδρας χρειάζεται περίπου 120 mg για να καλύψει τις ανάγκες του ενώ μια ενήλικη γυναίκα 90 mg. Παιδιά ως 3-4 χρονών τείνουν να μην χρειάζονται πάνω απο 30 mg.  Προσοχή. Σε ενήλικες με έλλειψη ενζύμου GPD-6, έστω και μια μικρή χορήγηση βιταμίνης Κ μπορεί να προκαλέσει αιμολυτικές αντιδράσεις.

Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη Κ.

vitamink.

Άλλες τροφές στις οποίες μπορούμε να βρούμε βιταμίνη Κ είναι το σικώτι ( 100-300mg) από ζώα που βοσκούν ελεύθερα, το κρέας, τα γαλακτοκομικά προιόντα και ιδιιαίτερα τα σκληρά τυριά, λαχανάκια Βρυξελλών, δαμάσκηνα, φρέσκα κρεμμύδια και κράμβη.

Όπως αναφέραμε νωρίτερα η βιταμίνη Κ ανήκει στην κατηγορία των λιποδιαλυτών βιταμινών για να απορροφηθεί λοιπόν από τον οργανισμό χρειάζεται η παρουσία λιπαρών που προέρχονται απο τη διατροφή μας.

Έλλειψη βιταμίνης Κ.

Σπάνια παρατηρείται έλλειψη βιταμίνης Κ σε υγιείς ανθρώπους και μια ισορροπημένη διατροφή καλύπτει 75-150 mg ημερησίως. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου η ανεπαρκής διατροφική πρόσληψη, η ελάχιστη απορρόφηση από τον οργανισμό και η ανεπαρκής αποθήκευση δημιουργούν σοβαρή έλλειψη στον οργανισμό. Σε περιπτώσεις όπως ο αποφρακτικός ίκτερος, η στεατόρροια, ασθενείς με καρκίνο και η διαταραχή φυσιολογικής χλωρίδας του εντέρου μπορεί να παρατηρηθεί έλλειψη βιταμίνης Κ.

Συμπτώματα έλλειψης

Τα συμπτώματα που παρατηρούνται είναι:

  • Ούλα που ματώνουν εύκολα ή ρινική αιμοραγία
  • Εμφάνιση μώλωπα (μελανιές)
  • Υπερβολική αιμορραγία από ανοιχτή πληγή
  • Αίμα στα κόπρανα ή στα ούρα

Θεραπεία

Η θεραπεία που ακολουθείται όταν παρατηρείται έλλειψη είναι απο του στόματος συμπληρώματα η παρεντερικά. Αναγκαία καθίσταται η λήψη συμπληρώματος ( πολλές φορές εφ’ όρου ζωής) σε ασθενείς με χρόνιες παθήσεις.

 

OMID REZA ZEKAVAT., ET AL., 2017., Acquired Vitamin K Deficiency as Unusual Cause of Bleeding Tendency in Adults: A Case Report of a Nonhospitalized Student Presenting with Severe Menorrhagia.

HARRINGTON D.,J., ET AL., 2008., A study of the prevalence of vitamin K deficiency in patients with cancer referred to hospital palliative care team and its association with abnormal haemostasis.

FRANCESCO V., ET AL., 2016., Interaction Between Dietary Vitamin K Intake and Anticoagulation by Vitamin K Antagonistis.

GUANGLIANG H., ET AL., 2017.,  Vitamin  intake and the risk of fractures.

KATARZYNA MARESZ., 2015., Proper Calcium Use: Vitamin K2 as a Promoter of Bone and Cardiovascular Health.
Μαρία Γαλανάκη.

Μαρία Γαλανάκη
Κλινικός Διαιτολόγος & Διατροφολόγος
Share: